Rijswijk is uniek. Het is de enige stad in Nederland waar de contouren van de bebouwde kom volledig samenvallen met de gemeentegrenzen. Alleen de snelweg A4 die de stad doorsnijdt moet formeel niet worden meegerekend.
Maar liefst 97% van Rijswijk is hierdoor bebouwde kom. Samen met Capelle aan de IJssel voert de stad de ranglijst met volste steden aan.
Des te opvallender dat Rijswijk een snelle groeier is in de Randstad. Meer dan 10.000 nieuwe woningen staan op de rol, een toename van maar liefst 33%. Veel meer dan andere steden. Daarvoor worden niet de landgoederenzones of parken aangetast, maar juist het bestaande stedelijke areaal verdicht. Sterker nog, binnen de bestaande stad worden ruimtes gemaakt; parken, pleinen, passages, etc. om nieuwbouw meerwaarde te geven.
Het stadscentrum heeft een nieuw groen Bogaardplein gekregen, naast het station komt het open Kesslerveld en in het Havenkwartier levert iedere ontwikkelaar een vijfde van zijn grond in om ’terug te geven aan de maatschappij’. Hierdoor kunnen straatprofielen worden verbreed, openbare kades aangelegd en worden zogenaamde pocketplaatsen gerealiseerd; collectieve ruimtes voor iedereen te midden van een voller wordende stad.
Met ons kantoor werken we nu bijna tien jaar in Rijswijk. Eerst aan het Havenkwartier en later ook aan het Kesslerpark, transformatiegebieden die samen goed zijn voor 5.000+ woningen. Het was een ontdekking om te zien hoe Rijswijk, ingeklemd tussen Den Haag, Delft, Westland en Voorburg, symbool kan staan voor de toekomst van de Randstad.
Daar waar de grenzen worden bereikt is stedelijke verdichting niet een oefening in het vullen van gaten, maar vormt nieuwbouw een bevestiging van landschappelijke structuren en is het een middel om waarde toe te voegen aan de stad.
Ruimte maken juist als deze schaars is.
Henk Hartzema, LinkedIn 14 februari 2026
Beeld: Rijswijk in vogelvlucht. Studio Hartzema, 2022.
